亲政篇

亲qīn政zhèng篇piān

《《易yì》》之zhī《《泰tài》》：：上shàng下xià交jiāo而ér其qí志zhì同tóng。。其qí《《否fǒu》》曰yuē：：上shàng下xià不bù交jiāo而ér天tiān下xià无wú邦bāng。。盖gài上shàng之zhī情qíng达dá于yú下xià，，下xià之zhī情qíng达dá于yú上shàng，，上shàng下xià一yī体tǐ，，所suǒ以yǐ为wèi泰tài。。下xià之zhī情qíng壅yōng阏è而ér不bù得dé上shàng闻wén，，上shàng下xià间jiān隔gé，，虽suī有yǒu国guó而ér无wú国guó矣yǐ，，所suǒ以yǐ为wèi否fǒu也yě。。

交jiāo则zé泰tài，，不bù交jiāo则zé否fǒu，，自zì古gǔ皆jiē然rán，，而ér不bù交jiāo之zhī弊bì，，未wèi有yǒu如rú近jìn世shì之zhī甚shén者zhě。。君jūn臣chén相xiāng见jiàn，，止zhǐ于yú视shì朝cháo数shù刻kè；；上shàng下xià之zhī间jiān，，章zhāng奏zòu批pī答dá相xiāng关guān接jiē，，刑xíng名míng法fǎ度dù相xiāng维wéi持chí而ér已yǐ。。非fēi独dú沿yán袭xí故gù事shì，，亦yì其qí地dì势shì使shǐ然rán。。何hé也yě？？国guó家jiā常cháng朝cháo于yú奉fèng天tiān门mén，，未wèi尝cháng一yī日rì废fèi，，可kě谓wèi勤qín矣yǐ。。然rán堂táng陛bì悬xuán绝jué，，威wēi仪yí赫hè((hhèè))奕yì((yyìì))，，御yù史shǐ纠jiū仪yí，，鸿hóng胪lú((llúú))举jǔ不bù如rú法fǎ，，通tōng政zhèng司sī引yǐn奏zòu，，上shàng特tè视shì之zhī，，谢xiè恩ēn见jiàn辞cí，，湍tuān((uuāā))湍tuān而ér退tuì，，上shàng何hé尝cháng治zhì一yī事shì，，下xià何hé尝cháng进jìn一yī言yán哉zāi？？此cǐ无wú他tā，，地dì势shì悬xuán绝jué，，所suǒ谓wèi堂táng上shàng远yuǎn于yú万wàn里lǐ，，虽suī欲yù言yán无wú由yóu言yán也yě。。

愚yú以yǐ为wèi欲yù上shàng下xià之zhī交jiāo，，莫mò若ruò复fù古gǔ内nèi朝cháo之zhī法fǎ。。盖gài周zhōu之zhī时shí有yǒu三sān朝cháo：：库kù门mén之zhī外wài为wèi正zhèng朝cháo，，询xún谋móu大dà臣chén在zài焉yān；；路lù门mén之zhī外wài为wèi治zhì朝cháo，，日rì视shì朝cháo在zài焉yān；；路lù门mén之zhī内nèi为wèi内nèi朝cháo，，亦yì曰yuē燕yàn朝cháo。。《《玉yù藻zǎo》》云yún：：君jūn日rì出chū而ér视shì朝cháo，，退tuì视shì路lù寝qǐn听tīng政zhèng。。盖gài视shì朝cháo而ér见jiàn群qún臣chén，，所suǒ以yǐ正zhèng上shàng下xià之zhī分fēn；；听tīng政zhèng而ér视shì路lù寝qǐn，，所suǒ以yǐ通tōng远yuǎn近jìn之zhī情qíng。。汉hàn制zhì：：大dà司sī马mǎ、、左zuǒ右yòu前qián后hòu将jiāng军jūn、、侍shì中zhōng、、散sàn骑qí诸zhū吏lì为wèi中zhōng朝cháo，，丞chéng相xiāng以yǐ下xià至zhì六liù百bǎi石shí为wèi外wài朝cháo。。唐táng皇huáng城chéng之zhī北běi南nán三sān门mén曰yuē承chéng天tiān，，元yuán正zhèng、、冬dōng至zhì受shòu万wàn国guó之zhī朝cháo贡gòng，，则zé御yù焉yān，，盖gài古gǔ之zhī外wài朝cháo也yě。。其qí北běi曰yuē太tài极jí门mén，，其qí西xī曰yuē太tài极jí殿diàn，，朔shuò、、望wàng则zé坐zuò而ér视shì朝cháo，，盖gài古gǔ之zhī正zhèng朝cháo也yě。。又yòu北běi曰yuē两liǎng仪yí殿diàn，，常cháng日rì听tīng朝cháo而ér视shì事shì，，盖gài古gǔ之zhī内nèi朝cháo也yě。。宋sòng时shí常cháng朝cháo则zé文wén德dé殿diàn，，五wǔ日rì一yī起qǐ居jū则zé垂chuí拱gǒng殿diàn，，正zhèng旦dàn、、冬dōng至zhì、、圣shèng节jié称chēng贺hè则zé大dà庆qìng殿diàn，，赐cì宴yàn则zé紫zǐ宸chén殿diàn或huò集jí英yīng殿diàn，，试shì进jìn士shì则zé崇chóng政zhèng殿diàn。。侍shì从cóng以yǐ下xià，，五wǔ日rì一yī员yuán上shàng殿diàn，，谓wèi之zhī轮lún对duì，，则zé必bì入rù陈chén时shí政zhèng利lì害hài。。内nèi殿diàn引yǐn见jiàn，，亦yì或huò赐cì坐zuò，，或huò免miǎn穿chuān靴xuē，，盖gài亦yì有yǒu三sān朝cháo之zhī遗yí意yì焉yān。。盖gài天tiān有yǒu三sān垣yuán，，天tiān子zi象xiàng之zhī。。正zhèng朝cháo，，象xiàng太tài极jí也yě；；外wài朝cháo，，象xiàng天tiān市shì也yě；；内nèi朝cháo，，象xiàng紫zǐ微wēi也yě。。自zì古gǔ然rán矣yǐ。。

国guó朝cháo圣shèng节jié、、冬dōng至zhì、、正zhèng旦dàn大dà朝cháo则zé会huì奉fèng天tiān殿diàn，，即jí古gǔ之zhī正zhèng朝cháo也yě。。常cháng日rì则zé奉fèng天tiān门mén，，即jí古gǔ之zhī外wài朝cháo也yě。。而ér内nèi朝cháo独dú缺quē。。然rán非fēi缺quē也yě，，华huá盖gài、、谨jǐn身shēn、、武wǔ英yīng等děng殿diàn，，岂qǐ非fēi内nèi朝cháo之zhī遗yí制zhì乎hū？？洪hóng武wǔ中zhōng如rú宋sòng濂lián((lliiáá))、、刘liú基jī，，永yǒng乐lè以yǐ来lái如rú杨yáng士shì奇qí、、杨yáng荣róng等děng，，日rì侍shì左zuǒ右yòu，，大dà臣chén蹇jiǎn((jjiiǎǎ))义yì、、夏xià元yuán吉jí等děng，，常cháng奏zòu对duì便biàn殿diàn。。于yú斯sī时shí也yě，，岂qǐ有yǒu壅yōng((yyōōgg))隔gé之zhī患huàn哉zāi？？今jīn内nèi朝cháo未wèi复fù，，临lín御yù常cháng朝cháo之zhī后hòu，，人rén臣chén无wú复fù进jìn见jiàn，，三sān殿diàn高gāo閟bì((bbìì))，，鲜xiān或huò窥kuī焉yān。。故gù上shàng下xià之zhī情qíng，，壅yōng而ér不bù通tōng；；天tiān下xià之zhī弊bì，，由yóu是shì而ér积jī。。孝xiào宗zōng晚wǎn年nián，，深shēn感gǎn有yǒu慨kǎi于yú斯sī，，屡lǚ((llǚǚ))召zhào大dà臣chén于yú便biàn殿diàn，，讲jiǎng论lùn天tiān下xià事shì。。方fāng将jiāng有yǒu为wèi，，而ér民mín之zhī无wú禄lù，，不bù及jí睹dǔ至zhì治zhì之zhī美měi，，天tiān下xià至zhì今jīn以yǐ为wèi恨hèn矣yǐ。。

惟wéi陛bì下xià远yuǎn法fǎ圣shèng祖zǔ，，近jìn法fǎ孝xiào宗zōng，，尽jǐn铲chǎn近jìn世shì壅yōng隔gé之zhī弊bì。。常cháng朝cháo之zhī外wài，，即jí文wén华huá、、武wǔ英yīng二èr殿diàn，，仿fǎng古gǔ内nèi朝cháo之zhī意yì，，大dà臣chén三sān日rì或huò五wǔ日rì一yī次cì起qǐ居jū，，侍shì从cóng、、台tái谏jiàn各gè一yī员yuán上shàng殿diàn轮lún对duì；；诸zhū司sī有yǒu事shì咨zī决jué，，上shàng据jù所suǒ见jiàn决jué之zhī，，有yǒu难nán决jué者zhě，，与yǔ大dà臣chén面miàn议yì之zhī；；不bù时shí引yǐn见jiàn群qún臣chén，，凡fán谢xiè恩ēn辞cí见jiàn之zhī类lèi，，皆jiē得dé上shàng殿diàn陈chén奏zòu。。虚xū心xīn而ér问wèn之zhī，，和hé颜yán色sè而ér道dào之zhī，，如rú此cǐ，，人rén人rén得dé以yǐ自zì尽jǐn。。陛bì下xià虽suī身shēn居jū九jiǔ重zhòng，，而ér天tiān下xià之zhī事shì灿càn然rán毕bì陈chén于yú前qián。。外wài朝cháo所suǒ以yǐ正zhèng上shàng下xià之zhī分fēn，，内nèi朝cháo所suǒ以yǐ通tōng远yuǎn近jìn之zhī情qíng。。如rú此cǐ，，岂qǐ有yǒu近jìn时shí壅yōng隔gé之zhī弊bì哉zāi？？唐táng、、虞yú之zhī时shí，，明míng目mù达dá聪cōng，，嘉jiā言yán罔wǎng((wwǎǎgg))伏fú，，野yě无wú遗yí贤xián，，亦yì不bù过guò是shì而ér已yǐ。。